Nhảy đến nội dung

Nghịch lý cà phê Việt

Là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới, người Việt nhìn chung vẫn chưa được uống những tách cà phê phẩm cấp cao.

Hinh anh nghich ly ca phe Viet 1

Bên cạnh trà, cà phê là thức uống phổ biến từ lâu của người Việt với nhiều biến thể, từ cà phê đen, đến cà phê sữa đá, cà phê cốt dừa,... Cà phê có tại tất cả ngõ ngách các thành phố, phục vụ từ dân công sở vội vàng mua một tách mang đến văn phòng, người công nhân mang theo một tách trước khi vào công trường, hay sinh viên, học sinh ngồi nhấm nháp trong quán, bên cạnh điện thoại, máy tính. 

Cà phê còn được thi vị hóa, đi vào thơ ca nhạc họa rất tự nhiên. Về mặt hình ảnh, những ly cà phê thường thấy có màu đen. Hương vị cà phê thiên về vị đắng của cà phê rang cháy già. Người ta ghiền thứ café đen đắng đó khi pha với sữa, sánh quánh. Cà phê trong các bài hát được gọi là “giọt đắng”, là “tách cà phê đen đặc”,… 

Độ sánh “gây nghiện” của cà phê có được nhờ việc tẩm ước hương vị (thường là bơ, muối, hay vani,…) một số nơi cho thêm bột bắp, đậu nành. Người Việt thực sự thích những tách cà phê như vậy. 

Hinh anh nghich ly ca phe Viet 2

Trên thực tế, khi hạt cà phê được rang đúng chuẩn, với những hạt cà phê đã được thu hoạch đúng cách (đã chín đều, phơi khô), vị cà phê dịu hơn, và màu sắc trong hơn, tựa như màu hổ phách. 

Hương vị cà phê “không đúng chuẩn” ăn sâu vào tiềm thức người Việt, trở thành một thành trì vững chắc mà các loại cà phê khác trên thế giới không dễ thâm nhập. 

Sự xuất hiện của chuỗi cà phê lớn nhất thế giới Starbucks năm 2013, tại một cửa hàng bề thế ngay quận I, Thành phố Hồ Chí Minh đã gây nên nhiều hoài nghi, tranh cãi. Không chỉ vì mức giá quá cao, từ 70 – 100 nghìn đồng cho một tách cà phê “bé xíu”, Starbucks đưa đến một khái niệm mới mẻ về cà phê cho người Việt. Những người ghiền cà phê lâu năm ở Việt Nam, vốn quen với hương vị cà phê đậm đắng, sẽ rất lạ lẫm với tách cà phê trong, vị nhẹ, rất ít đắng của Starbucks. Ông chủ một chuỗi cà phê lớn nhất nhì Việt Nam hồi đó thậm chí cho rằng Starbucks “bán nước có mùi cà phê pha với đường”. 

Hinh anh nghich ly ca phe Viet 4

Được giới trẻ đón nhận, Starbucks dần trở nên quen thuộc và mở thêm hàng chục cửa hàng trong suốt bảy năm qua. TP.HCM với sự cởi mở nhất định đón nhận Starbucks cũng như các chuỗi cà phê nước ngoài dễ dàng hơn so với Hà Nội, vốn vẫn là thành trì của các quán cà phê nhỏ khắp các ngõ hẻm, là nơi lưu giữ ký ức của mỗi người, hơn là nơi để thưởng thức cà phê. 

Không chỉ các chuỗi cà phê nước ngoài, thị trường cà phê Việt đang vận động theo một hướng mới, specialty coffee (tạm dịch là cà phê đặc sản) với các cửa hàng hầu hết ở TP.HCM như Half Past Six, Shin Cà phê, Red Door,... Những hạt cà phê được trồng, thu hoạch, bảo quản và rang xay đúng chuẩn, được chấm điểm (từ 80/100 điểm thử nếm cupping trở lên – do Hiệp hội cà phê đặc sản SCA chứng nhận) – sẽ được xếp hạng cà phê đặc sản. Với quy trình nghiêm ngặt, specialty coffee có mức giá cao hơn hẳn so với các loại cà phê thương phẩm nói chung, có thể lên đến hàng nghìn USD cho 1 kg. Với các loại specialty coffee phổ biến, mỗi tách cà phê được pha chế tại quầy (thường sử dụng từ 8 đến 11 gram cà phê) có mức giá không dưới 50.000 đồng. 

Hầu hết cà phê trồng tại Việt Nam là cà phê robusta, với vị thơm thua kém so với loại cà phê arabica. Robusta được sử dụng cho cà phê công nghiệp, để các hãng cà phê chiết xuất cafein – một loại tinh chất trong hạt cà phê, để sản xuất cà phê uống liền. Với quy mô thu hoạch lớn và khó kiểm soát tới từng nông hộ, việc thu hoạch, bảo quản… hầu hết cà phê đang được tiến hành tương đối dễ dãi, khiến phẩm cấp hạt cà phê bị hạ thấp. 

Hinh anh nghich ly ca phe Viet 3

Một số gia đình tự trồng cà phê để sử dụng trong gia đình vốn rất cẩn thận trong từng công đoạn, thì đến lúc rang xay, họ cũng phải đi thuê các cửa hàng độc lập. Các cửa hàng rang xay, theo thói quen, thường rang quá đậm (khiến hạt cà phê bị khét) và tự động tẩm ướp luôn trong quá trình rang xay, coi đó là giá trị gia tăng cho dịch vụ của mình. Thói quen uống cà phê đắng và sánh đặc của người Việt khó có thể thay đổi trong một sáng một chiều. 

Hạt cà phê khi thu hoạch bị lẫn nhiều hạt non, hạt vỡ, thậm chí hạt sâu mốc. Theo nhiều chuyên gia, việc rang đậm khiến các hạt cà phê trở nên đồng nhất (có vị đắng như nhau), át đi các mùi vị không mong muốn khác. Mùi cà phê thậm chí cũng được tẩm ướp thêm để tăng hương vị. 

Phần lớn các loại hạt specialty coffee tại các quán cà phê hiện nay đều có nguồn gốc nước ngoài như Clombia, Ethiopia, Indonesia,… Những nước này có khí hậu và điều kiện thổ nhưỡng đặc biệt khiến hương vị cà phê thơm ngon khác biệt, mang đặc trưng từng vùng, miền. Một phần nhỏ cà phê đến từ những cây cà phê arabica trồng tại cao nguyên cao trên 500 mét như Đà Lạt hay Buôn Mê Thuột.

Người Việt đang uống cà phê theo hai trào lưu tương đối tách biệt: cà phê đậm, đắng do tẩm ướp, và cà phê nguyên bản với vị chua dịu, ít đắng. Những người theo trường phái này thường sẽ không thể uống cà phê của trường phái kia. Đó là điều hiếm thấy ở bất kỳ loại nước uống nào khác.

Khách sạn & nghỉ dưỡng

 

Hội họp & Sự kiện

Vui chơi & giải trí

Website đang chạy thử nghiệm