1. Giới thiệu về bánh gai Chiêm Hóa Tuyên Quang
1.1. Nguồn gốc nghề bánh gai Chiêm Hóa
Nghề làm bánh gai bắt đầu hình thành ở xã Chiêm Hóa từ những năm 1940. Ban đầu, nơi đây chỉ có 2 hộ gia đình làm bánh, chủ yếu để dâng cúng tổ tiên, biếu tặng bà con vào những dịp đặc biệt như lễ, Tết. Sau đó, các hộ gia đình đã truyền lại nghề lại cho con cháu. Sau này, nhiều hộ gia đình trong xã cũng học và lưu giữ thành nghề truyền thống.
Đối với người dân ở vùng Chiêm Hóa nói riêng, bà con Tày, Nùng sinh sống ở Tuyên Quang nói chung, bánh gai là loại bánh truyền thống có ý nghĩa đặc biệt. Vào ngày Rằm tháng Bảy Âm lịch (lễ Vu Lan), dù nhà giàu hay nghèo, bà con nơi đây đều cố gắng để có vài cặp bánh gai đặt trên bàn thờ tổ tiên. Điều này nhằm bày tỏ lòng tưởng nhớ, biết ơn đấng sinh thành.
Những người con xa quê, dù bận bịu, vẫn sắp xếp công việc để trở về quây quần, sum họp bên gia đình. Lúc này, cả nhà sẽ cùng nhau thưởng thức món bánh gai thơm đậm đà hương vị quê hương trong không khí đoàn viên, sum họp.
Ngày nay, du lịch Tuyên Quang phát triển, bánh gai trở thành món đặc sản hấp dẫn, được du khách yêu thích thưởng thức và mua làm quà biếu. Nếu có dịp ghé xứ Tuyên, đừng quên thưởng thức món bánh đặc sản này nhé!
1.2. Hương vị đặc biệt nâng tầm đặc sản
Đặc sản Tuyên Quang bánh gai Chiêm Hóa là món ăn dân dã thơm ngon của đồng bào Tày. Bánh có vị ngọt thanh, vừa miệng, vị ngọt nhẹ không gây cảm giác khé cổ. Khi ăn, người ta sẽ cảm nhận được nhân đậu xanh mềm mịn bên trong quyện với dừa tươi thơm béo cho ra hương vị ngậy bùi hấp dẫn. Bánh gai Chiêm Hóa có mùi thơm của lá gai, thoang thoảng mùi lá chuối khô.
Với hương vị đặc biệt thơm ngon, ngày nay, bánh gai trở thành món đặc sản được du khách tứ phương yêu thích. Mỗi ngày, theo các chuyến xe khách, hàng nghìn cặp bánh gai được vận chuyển mang làm quà biếu cho mọi người ở khắp các tỉnh xa gần.
>>> Tham khảo: Tuyên Quang có gì? Khám phá những điểm đến hấp dẫn, món ăn ngon không thể bỏ lỡ khi đến Tuyên Quang
2. Cách làm bánh gai Chiêm Hóa ngon đúng điệu
2.1. Nguyên liệu
Để làm bánh gai Chiêm Hóa, bạn cần chuẩn bị các loại nguyên liệu sau:
- Lá chuối khô
- Gạo nếp cái hoa vàng
- Lá gai
- Thịt lợn
- Nhân đỗ xanh
- Dừa tươi
- Dầu chuối
- Mỡ lợn
2.2. Cách làm
Để làm bánh gai Chiêm Hóa, bạn tham khảo thực hiện theo các bước sau:
- Bước 1: Sơ chế nguyên liệu:
Gạo nếp cái hoa vàng mang đi đãi sạch rồi ngâm với nước lạnh qua đêm cho mềm. Sau đó, bạn vớt ra để ráo nước rồi xay thành bột.
Lá gai chọn loại lá to, bánh tẻ, mang đi phơi khô rồi tước bỏ hết gân, thái nhỏ. Sau đó, mang lá đi luộc. Vớt lá ra, vắt kiệt nước rồi mang đi xay nhuyễn.
- Bước 2: Tiến hành làm bánh
Trộn lá gai xay nhuyễn với bột gạo nếp và mật mía. Tiến hành giã nhuyễn để 3 nguyên liệu này quyện lại với nhau làm vỏ bánh.
Để làm bánh gai Chiêm Hóa ngon đúng điệu. Bạn nên chuẩn bị thêm mỡ lợn ướp đường. Người Tày làm bánh này thường chuẩn bị loại mỡ khổ, đem thái hạt lựu rồi ướp đường trong 3 ngày trước khi làm bánh. Như vậy sẽ giúp phần nhân bánh trong, ngon hơn, ăn nhiều vẫn không bị ngấy.
Cho đậu xanh, thịt mỡ đường, cùi dừa vào trong vỏ bánh rồi tiến hành nặn hình tròn. Bên ngoài, rắc thêm ít vừng và gói bánh trong lá chuối.
Bạn cho bánh vào nồi và hấp trong khoảng 2 tiếng. Khi bánh chín thì vớt ra, để trên rổ cho ráo nước.
- Bước 3: Thưởng thức bánh gai
Bánh gai thành phẩm đạt chuẩn sẽ có phần vỏ bánh dẻo mịn, phần nhân bánh mềm xốp. Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận được hương vị ngọt thanh, béo nhưng không gây ngán. Mùi thơm của lá gai quyện với mùi thơm của gạo nếp tạo nên hương vị đặc trưng của bánh gai Chiêm Hóa.
>>> Tìm hiểu thêm: Cam sành Hàm Yên - đặc sản thơm ngon nổi tiếng Tuyên Quang
3. Bánh gai Chiêm Hóa mua ở đâu? Giá & cách bảo quản
Bánh gai Chiêm Hóa là một đặc sản ẩm thực, du lịch độc đáo. Du khách đến Tuyên Quang, thường chọn mua bánh gai về làm quà. Chính vì vậy mà nghề làm bánh gai truyền thống phát triển, mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình.
Hiện nay, xã Chiêm Hóa có hơn 100 hộ làm làm bánh gai. Trong số đó có 7 hộ là xã viên của Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Đồng Lộc tham gia Chương trình OCOP sản xuất bánh gai. Một số hộ sản xuất bánh gai tiêu biểu bao gồm:
- Cơ sở sản xuất bánh gai Chiêm Hóa Sâm Sủi: Vĩnh Giang, Chiêm Hóa, Tuyên Quang
- Cơ sở bánh gai Quân Hoa: Vĩnh Giang, Chiêm Hóa, Tuyên Quang
Bánh gai Chiêm Hóa có giá bán khoảng 10.000 VNĐ/cặp. Bảo quản ở nhiệt độ thường, bánh giữ được tầm 3 - 4 ngày. Bảo quản trong tủ lạnh, bánh có thể giữ được từ 7 – 9 ngày. Nếu có nhu cầu mua bánh gai chính gốc, du khách có thể ghé đến xã Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang.
Bánh gai Chiêm Hóa là món bánh truyền thống mang ý nghĩa đặc biệt đối với bà con Tày, Nùng ở Tuyên Quang. Dịp lễ Vu Lan, bánh được dâng lên bàn thờ ông bà tổ tiên để bày tỏ lòng biết ơn, tưởng nhớ đến đấng sinh thành. Ngày nay, thứ bánh dân dã này trở thành món đặc sản hấp dẫn du khách ngay lần đầu nếm thử. Nếu có dịp đặt chân đến xứ Tuyên, bạn đừng quên ghé thăm làng nghề làm bánh gai truyền thống Chiêm Hóa để tìm hiểu các công đoạn làm bánh và thưởng thức những chiếc bánh gai nóng hổi, thơm ngon nhé!
Ngoài Tuyên Quang, nước ta còn nhiều điểm đến khác nổi tiếng với các món đặc sản thơm ngon như Nha Trang, Phú Quốc, Hội An, Hạ Long… Đến với các tọa độ du lịch nổi tiếng này, du khách không chỉ được tha hồ thưởng thức đặc sản địa phương hấp dẫn mà còn được thăm thú cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp. Và để chuyến du lịch thêm trọn vẹn, du khách đừng quên lựa chọn lưu trú tại hệ thống nghỉ dưỡng Vinpearl.
Hệ thống khách sạn, resort đẳng cấp của Vinpearl tọa lạc ở những vị trí đắc địa, thuận tiện di chuyển, bên những bãi biển đẹp bậc nhất Việt Nam. Vinpearl sở hữu những phòng nghỉ sang trọng, tiện nghi cao cấp, tiện ích đa dạng như bãi biển riêng, bể bơi lớn, nhà hàng đa vị, phòng gym hiện đại, spa chăm sóc sức khỏe… Nghỉ dưỡng tại đây sẽ mang đến cho du khách những phút giây thư thái, thoải mái, riêng tư nhất.
