1. Giới thiệu về đền Pác Tạ
1.1. Đền Pác Tạ ở đâu?
Đền Pác Tạ tọa lạc dưới chân núi Pác Tạ, cách trung tâm Na Hang Tuyên Quang khoảng 2km. Đền tọa lạc ở vị trí đắc địa, tựa lưng vào núi Tạ Sơn, mặt hướng ra nơi hợp lưu của sông Gâm và sông Năng. Người dân địa phương gọi nơi này là Pác Tạ, nghĩa là "cửa sông, cửa ngòi". Phía sau đền là núi vững chãi, phía trước là không gian rộng mở với sóng nước bao la, nhìn ra những dãy núi xa xa, tạo nên khung cảnh sơn thủy hữu tình.
Để di chuyển tới đền Pác Tạ Na Hang, du khách phải đi bằng thuyền từ bến Thủy, vượt qua hồ sinh thái Na Hang, nơi có nhà máy Thủy điện Tuyên Quang. Đi khoảng 1km đường hồ là tới. Khi ngồi trên thuyền, du khách có thể nhìn thấy cổng đền và mái đền cổ kính nhô lên từ xa. Từ bến hồ, du khách tiếp tục bước lên những bậc đá dẫn tới ngôi đền.
1.2. Đền Pác Tạ thờ ai? Sự tích ngôi đền
Đền Pác Tạ Na Hang Tuyên Quang thờ vị hôn thê của tướng Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật. Tương truyền rằng, vào năm 1285 trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ hai, tướng Trần Nhật Duật khi ấy là trấn thủ vùng đất Tuyên Quang đã phải lòng con gái của một viên tù trưởng địa phương.
Sau khi đánh bại quân xâm lược, triều đình tổ chức lễ cưới cho họ. Tuy nhiên, trên đường đưa cô dâu về kinh đô, đoàn thuyền đã gặp cơn lốc xoáy mạnh khiến thuyền bị lật và cả đoàn người chìm xuống sông. Dù đã mấy ngày trôi qua, thi thể bà vẫn chưa được tìm thấy.
Triều đình đã ra lệnh cho dân chúng đôi bờ sông Gâm tìm kiếm thi thể cô gái và thưởng lớn cho người tìm thấy. Sau nhiều ngày tìm kiếm, một người trong dòng họ Ma đã vớt được thi thể bà. Để tưởng nhớ đến người vợ của tướng Trần Nhật Duật, người dân địa phương đã lập đền thờ tại nơi bà được tìm thấy.
1.3. Quá trình xây dựng và trùng tu đền
Đền Pác Tạ được xây dựng sau chiến thắng chống quân Nguyên Mông lần thứ hai. Ngôi đền ban đầu rất đơn sơ, làm bằng vật liệu tự nhiên như tre, nứa, lá. Theo thời gian, đền bị hư hại nặng và phải xây lại hoàn toàn vào năm 2008. Vào năm 2009, ngôi đền được công nhận là Di tích Quốc gia.
>>> Tìm hiểu thêm: Đền Cấm Tuyên Quang - Địa điểm du lịch tâm linh nổi tiếng
2. Kiến trúc đền Pác Tạ Na Hang
Với kiến trúc độc đáo, đền Pác Tạ là địa điểm du lịch Tuyên Quang thu hút đông đảo du khách đến tham quan, khám phá. Đền hình chữ nhất, cửa hướng ra sông Gâm, gồm ba gian hai chái, sáu hàng cột, vách gỗ, lợp lá. Nền cao hơn sân 1 mét, xung quanh bố vạch màu hồng tươi.
Các cấu kiện trong đền Pác Tạ làm hoàn toàn bằng gỗ, mái lợp ngói vảy rồng, với đôi Rồng chầu nguyệt trang trí trên nóc. Bốn góc mái có đao cong hình dạng Rồng, trong khi bốn nóc xối được điểm tô bằng hình tượng bốn con Nghê chầu.
Kiến trúc bên trong được chạm khắc một cách tinh xảo và tỉ mỉ. Chân cột được làm từ đá, có hai thớt hình tròn và hình bát giác. Gian giữa có một gác lửng bưng ván và phía trên khu vực thờ là bức đại tự "Đền thiêng Pác Tạ". Các đồ tế tự trong đền Pác Tạ bao gồm câu đối, hoành phi, chuông, thanh la và bát hương.
Phía trong của đền là các ban thờ được bài trí trang nghiêm. Ngay trung tâm là ban công đồng thờ Đức Vua Cha, Tam tòa Thánh Mẫu. Trần triều. Gian cung cấm đền Pác Tạ thờ tượng Đức Thánh Mẫu bằng gỗ với kích thước giống như người thật, ngồi trong tư thế nghiêm trang, mặc áo thụng, hai tay đặt lên đầu gối. Phía bên trái là ban thờ cung sơn trang và tứ phủ quan Hoàng.
>>> Xem thêm: Đền Thượng Tuyên Quang - Ngôi đền cổ lưu giữ nhiều giá trị
3. Lễ hội tại đền Pác Tạ Tuyên Quang
Đền Pác Tạ Na Hang Tuyên Quang còn là nơi diễn ra nhiều lễ hội lớn hàng năm. Đầu năm, lễ cầu được tổ chức với mong muốn một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Cuối năm là thời điểm diễn ra lễ tạ nhằm tạ ơn thần linh đã phù hộ cho mọi người một năm đã qua yên bình và no ấm. Vào những ngày lễ hội, người dân trong vùng và đông đảo du khách đổ về đền. Họ cùng nhau dâng hương, cầu nguyện tạo nên một không khí trang nghiêm.
>>> Tham khảo: TOP 8 lễ hội Tuyên Quang đặc sắc nhất
4. Các địa điểm du lịch quanh đền Pác Tạ
Đến đến Pác Tạ Tuyên Quang, du khách có thể kết hợp tham quan các địa điểm dưới đây để có hành trình khám phá trọn vẹn:
- Hồ Na Hang: Cách đền khoảng 2,2km là hồ Na Hang. Với cảnh quan sơn thủy hữu tình cùng vẻ đẹp thơ mộng, nơi đây được ví von là “nàng tiên xanh giữa đại ngàn”. Đến hồ Na Hang, ngoài việc ngắm cảnh, du khách còn được thưởng thức nhiều món ăn đặc sản của đồng bào dân tộc Thái như: măng rừng chấm mẻ, cơm lam chấm muối vừng, canh rau đắng…
- Thác Mơ: Thác Mơ cách đền khoảng 9,4km với 3 tầng, độ cao trung bình khoảng 700m so với mặt nước biển. Đến với thác Mơ, du khách sẽ được tắm mình trong dòng nước mát lạnh, lắng nghe tiếng nước thác đổ và hít thở bầu không khí trong lành dưới đại ngàn rừng xanh.
- Thác Pác Hẩu: Ngọn thác này cách đền Pác Tạ khoảng 19km. Dòng nước tại đây chảy từ rừng nguyên sinh thuộc khu bảo tồn Tát Kẻ - Bản Bung. Thác Pác Hẩu tựa như dải lụa bạc chảy qua những tảng đá lớn, tung bọt trắng xóa, tạo nên bức tranh thiên nhiên hùng vĩ nhưng không kém phần thơ mộng.
Đền Pác Tạ Tuyên Quang không chỉ là di tích lịch sử mà còn là địa điểm du lịch tâm linh nổi tiếng. Với kiến trúc độc đáo cùng không khí linh thiêng, đền thu hút đông đảo du khách thập phương đến thắp hương, chiêm bái. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của đền Pác Tạ góp phần không nhỏ vào việc gìn giữ di sản văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời phát triển du lịch tại Tuyên Quang.
Ngoài đền Pác Tạ Na Hang Tuyên Quang, tại Việt Nam còn có nhiều danh lam thắng cảnh đẹp khác tại Nha Trang, Phú Quốc, Hội An, Hạ Long… Và để chuyến đi đến những thiên đường du lịch này trọn vẹn hơn, bạn đừng quên tham khảo đặt phòng tại hệ thống nghỉ dưỡng Vinpearl.
Các khách sạn, resort của Vinpearl sở hữu vị trí đắc địa, với hệ thống phòng nghỉ sang trọng, cao cấp, đầy đủ tiện nghi. Đặc biệt, đặt phòng tại đây, du khách còn được tận hưởng nhiều tiện ích đẳng cấp như: sân golf, nhà hàng ẩm thực, spa chăm sóc sức khỏe, bể bơi lớn…
