1. Giới thiệu về đền Ỷ La Tuyên Quang
Đền Ỷ La tọa lạc tại phường Minh Xuân, Tuyên Quang. Đền được khởi công xây dựng vào năm 1743, niên hiệu Cảnh Hưng năm thứ 4. Sau đó, được trùng tu lại vào đầu thế kỷ XIX.
Đền Ỷ La Tuyên Quang thờ ai? Theo truyền thuyết, do gặp nạn binh đao mà đền Hạ - nơi thờ công chúa Phương Dung bị tàn phá nghiêm trọng. Để giữ gìn tượng thần, nhân dân trong vùng đã dời đến làng Ỷ La để lánh nạn. Đến năm Khải Định thứ 3 - 1817, vua đã cho xây dựng lại đền Hạ với quy mô lớn hơn trên nền đền cũ. Lúc này, tại làng Ỷ La - nơi tượng thần được cất giữ, nhân dân cũng xây dựng đền để thờ công chúa Phương Dung. Đền được gọi là đền Mẫu Ỷ La. Công chúa Phương Dung (người được xem là hóa thân của đức thánh Mẫu Thượng Thiên) cùng với các vị thần khác trong tín ngưỡng thờ Mẫu là sản phẩm sáng tạo của nền văn hóa dân gian Việt Nam.
Đền Ỷ La Tuyên Quang nằm ở địa thế đẹp, cảnh sắc nên thơ. Nơi đây có những tán cây xanh cổ thụ xanh mát bốn mùa, vươn mình tạo thành vô số hình dáng kỳ thú, kích thích trí tưởng tượng, tò mò của du khách ghé thăm. Ngày nay, đền mẫu Ỷ La là địa điểm du lịch tâm linh nổi tiếng của xứ Tuyên. Người dân và du khách tìm đến đây không chỉ chiêm bái, cầu an mà còn vãn cảnh đẹp, tận hưởng không khí thiên nhiên trong lành.
>>> Xem thêm: Tuyên Quang có gì? Khám phá những địa điểm vui chơi, ăn uống hấp dẫn xứ Tuyên
2. Ý nghĩa và giá trị của đền Mẫu Ỷ La Tuyên Quang
Đền Ỷ La đã gắn bó với lịch sử, đời sống tâm linh và là nơi sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân vùng đất Tuyên Quang bao đời nay. Đền thỏa mãn nhu cầu tâm linh của người dân vùng sơn cước.
Cũng như những ngôi đền thờ Mẫu khác ở nước ta, đền thể hiện khát vọng từ ngàn xưa của cư dân làm nông nghiệp, trồng lúa nước. Cầu mong Đức Thánh Mẫu chở che, mưa thuận gió hòa để mùa màng bội thu, đời sống bà con ấm no, yên bình.
Đền Ỷ La Tuyên Quang còn thể hiện truyền thống "uống nước nhớ nguồn" tốt đẹp của dân tộc ta được gìn giữ qua bao đời. Đền mang giá trị văn hóa, lịch sử, tâm linh đặc sắc, được công nhận là di tích cấp Quốc gia vào năm 2016.
3. Đền Ỷ La Tuyên Quang - nơi lưu giữ nhiều bảo vật quý
Đền Ỷ La Tuyên Quang là công trình kiến trúc cổ mang đậm dấu ấn văn hóa thời Nguyễn. Nơi đây được ví như một bảo tàng nghệ thuật sống, giúp các nhà nghiên cứu có thêm những tư liệu quý giá để tìm hiểu phong cách nghệ thuật các triều đại phong kiến nước ta.
Địa điểm du lịch Tuyên Quang đền Mẫu Ỷ La hiện nay còn lưu giữ nhiều di vật, hiện vật, những đường nét, mảng khối... mang phong cách nghệ thuật đặc trưng của một giai đoạn lịch sử. Qua đó, cũng thể hiện được sự tài hoa, óc sáng tạo, đôi tay khéo léo của những người nghệ nhân dân gian. Một số hiện vật giá trị được lưu giữ tại đây phải kể đến:
- Hệ thống bia ký bằng đá nguyên khối
- Tượng thờ bằng gỗ mít được chạm khắc, dát vàng tinh xảo
- Hai quả chuông đồng
- Khánh đồng
- Các bức đại tự, hoành phi câu đối niên đại hàng trăm năm tuổi...
4. Lễ hội đền Ỷ La Tuyên Quang có gì đặc sắc?
Cùng với đền Hạ, đền Thượng Tuyên Quang, lễ hội đền Ỷ La cũng được tổ chức từ ngày 11 - 16 tháng 2 Âm lịch hằng năm với nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc. Lễ hội mang giá trị kết nối cộng đồng. Tại đây, mọi người đều hướng đến một niềm tin chung trước Mẫu thiêng liêng, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, bình an, hạnh phúc.
Phần lễ bao gồm lễ rước Kiệu Mẫu và tế lễ. Trong đó, nổi bật phải kể đến lễ rước Mẫu từ đền Ỷ La về đền Hạ và lễ rước Mẫu hoàn cung. Sau phần lễ là phần hội với nhiều hoạt động vui chơi sôi động như: kéo co, đẩy gậy, bơi thuyền, chọi gà... Bên cạnh đó là các hoạt động thi đấu thể thao, văn nghệ, giao lưu, giới thiệu văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu.
Lễ hội đền Ỷ La Tuyên Quang là ngày hội truyền thống xứ Tuyên được gìn giữ, phát huy trong nhiều năm qua. Đây cũng là dịp người dân giới thiệu những giá trị văn hóa dân gian đặc sắc đến du khách xa gần.
>>> Tham khảo: Khám phá các lễ hội Tuyên Quang đặc sắc
5. Các địa điểm du lịch nổi tiếng gần đền Mẫu Ỷ La
Sau khi tham quan đền Ỷ La, du khách có tiếp tục ghé thăm các địa điểm du lịch Tuyên Quang nổi tiếng khác như:
- Bảo tàng tỉnh Tuyên Quang: Cách đền Mẫu Ỷ La khoảng 2,8km, bảo tàng là nơi lưu giữ những di sản văn hóa, di tích lịch sử giá trị của vùng đất Tuyên Quang. Đây còn là trung tâm nghiên cứu quá trình phát triển của xứ Tuyên qua các thời kỳ phát triển. Đến đây, du khách sẽ được ngắm nhìn các hiện vật; tham quan các khu trưng bày của đồng bào Tày, Dao, Mông; tham gia trải nghiệm các hoạt động văn hóa thú vị...
- Quảng trường Nguyễn Tất Thành: Quảng trường nằm ở trung tâm thành phố cũ, cách đền Ỷ La Tuyên Quang khoảng 3,8km. Quảng trường nằm ngay sát dòng Lô lịch sử, có không gian rộng cùng kiến trúc mỹ quan đẹp. Đến đây, du khách sẽ được ngắm nhìn tượng đài “Bác Hồ với nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang”, tham gia vào các hoạt động vui chơi, thể dục, thể thao, văn hóa - văn nghệ, về nguồn, tham quan, trải nghiệm thực tế…
- Núi Dùm: Khu du lịch sinh thái núi Dùm nằm cách đền Ỷ La khoảng 7,4km. Nơi đây có hệ thực vật phong phú, nhiều hang động đẹp, cảnh quang nên thơ, không khí trong lành. Được ví như "Tam Đảo” giữa lòng thành phố cũ, núi Dùm thu hút rất đông người dân và du khách đến đây thư giãn, tránh nóng vào ngày nghỉ, cuối tuần.
Đền Ỷ La Tuyên Quang không chỉ là địa điểm sinh hoạt tâm linh của người dân địa phương mà còn là điểm đến hấp dẫn khách du lịch. Ngôi đền nổi tiếng với kiến trúc cổ cùng những bảo vật được gìn giữ qua bao đời. Nếu có dịp đến thành Tuyên, bạn đừng quên ghé thăm đền Ỷ La nhé! Ngoài vãng cảnh, tận hưởng không khí trong lành, bạn còn có thể chiêm bái, cầu bình an, may mắn.
Ngoài Tuyên Quang, Việt Nam còn nhiều điểm đến thú vị khác đang chờ bạn khám phá như Nha Trang, Phú Quốc, Hội An, Hạ Long… Đến với các tọa độ du lịch nổi tiếng này, bạn tha hồ được tham quan những ngôi đền, chùa cổ kính, khám phá thiên nhiên tươi đẹp cùng nhiều địa điểm vui chơi hấp dẫn. Đến đây, đừng quên đặt phòng lưu trú tại hệ thống nghỉ dưỡng Vinpearl để chuyến đi thật trọn vẹn.
Hệ thống khách sạn, resort đẳng cấp của Vinpearl tọa lạc ở những vị trí đắc địa, bên những bãi biển đẹp bậc nhất Việt Nam. Ngoài hệ thống phòng nghỉ dưỡng sang trọng, tiện nghi cao cấp, Vinpearl còn cung cấp bể bơi lớn, nhà hàng đa vị, spa chăm sóc sức khỏe… Trải nghiệm nghỉ dưỡng tại Vinpearl sẽ mang đến cho bạn những phút giây riêng tư, thoải mái, trọn vẹn nhất.
