* Lưu ý: Từ 01/07/2025, tỉnh Ninh Thuận và tỉnh Khánh Hòa sáp nhập với nhau thành lập tỉnh Khánh Hòa mới.
1. Làng gốm Bàu Trúc ở đâu? Cách di chuyển
Khi du lịch Ninh Thuận, du khách không nên bỏ qua làng gốm Bàu Trúc nằm ở thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận (nay là xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa mới), cách trung tâm Phan Rang Tháp Chàm khoảng 10km về phía Nam.
Trải qua hàng nghìn năm, nghề làm gốm của người Chăm nơi đây vẫn được lưu truyền. Năm 2017, làng gốm Bàu Trúc được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đến năm 2022, UNESCO ghi danh nghệ thuật làm gốm của người Chăm vào danh sách di sản cần bảo vệ khẩn cấp.
Thời gian di chuyển từ trung tâm Phan Rang Tháp Chàm đến làng gốm Bàu Trúc khoảng 16 phút bằng xe máy. Xuất phát từ Phan Rang Tháp Chàm, bạn đi dọc theo đường Thống Nhất và Trần Phú. Sau đó, du khách rẽ vào Lê Duẩn/quốc lộ 1A. Tiếp theo, bạn đi dọc theo đường Nguyễn Huệ và Trường Chinh/ĐT703 sẽ tới làng gốm Bàu Trúc. Nếu không nắm rõ đường đi, du khách có thể di chuyển bằng xe ôm, taxi Ninh Thuận…
2. Lịch sử hình thành và phát triển làng nghề gốm Bàu Trúc
Trong tiếng Chăm, Bàu Trúc có nghĩa là “ngôi làng nằm ở vùng trũng cuối con sông”. Theo truyền thuyết, ông tổ nghề gốm là Po K’long Chanh - cận thần của vua Po K’long Giarai (1151 - 1205). Ông là người đã dạy dân làng Bàu Trúc cách lấy đất, nặn và nung gốm gần một thiên niên kỷ trước. Từ đó, nghề gốm trở thành nét văn hóa đặc trưng, truyền từ mẹ sang con trong chế độ mẫu hệ Chăm.
Ngày nay, dù đàn ông cũng tham gia sản xuất để đáp ứng nhu cầu thị trường, nhưng tinh thần gìn giữ nghề truyền thống vẫn được duy trì. Các nghệ nhân ở làng nghề gốm Bàu Trúc Ninh Thuận hiện tạo ra 3 dòng sản phẩm chính gồm gốm gia dụng, gốm tâm linh và gốm mỹ nghệ. Nhờ hoạt động du lịch trải nghiệm ngày càng phát triển, các sản phẩm gốm nơi đây được quảng bá rộng rãi. Điều này góp phần nâng cao thu nhập và khẳng định giá trị văn hóa đặc sắc của người Chăm.
3. Gốm Bàu Trúc có gì đặc biệt?
Hình ảnh làng gốm Bàu Trúc gắn liền với những sản phẩm thủ công tinh xảo, mang đậm dấu ấn văn hóa đặc sắc của người Chăm. Điểm độc đáo của gốm Bàu Trúc nằm ở kỹ thuật chế tác “làm bằng tay, xoay bằng mông”. Người thợ đi giật lùi, tay trong thì ép, tay ngoài thì xoa, khéo léo thổi hồn cho từng khối đất thô trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo.
Quy trình nung gốm vẫn giữ nguyên phương pháp truyền thống là nung lộ thiên bằng củi, rơm, trấu… ở nhiệt độ 500 - 600°C. Sau đó, gốm được lấy ra để phun màu rồi tiếp tục nung trong 2 giờ. Thành phẩm nhận được là những món đồ gốm sắc vàng đỏ, hồng sẫm xen lẫn những vệt nâu đen đặc trưng. Hoa văn trên từng sản phẩm là nét chạm khắc tự do, đậm chất Chăm Pa, không sản phẩm nào giống sản phẩm nào.
Ngày nay, làng gốm Bàu Trúc không chỉ sản xuất đồ gốm gia dụng mà còn mở rộng sang các dòng gốm mỹ nghệ như tượng Apsara, tháp Chăm, bình hoa, đồ phong thủy… Không chỉ được ưa chuộng trong nước, gốm Bàu Trúc còn xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế như Nga, Mỹ, Ý và Nhật Bản. Điều này góp phần khẳng định giá trị văn hóa của làng nghề ở Ninh Thuận trên bản đồ thế giới.
>>> Xem thêm: Lễ hội Katê Ninh Thuận: Thời gian, địa điểm, ý nghĩa
4. Top trải nghiệm hấp dẫn tại làng gốm Bàu Trúc Ninh Thuận
4.1. Chiêm ngưỡng nghệ nhân làm gốm bằng tay
Đây là trải nghiệm làm nên sức hút riêng của làng gốm Bàu Trúc ở Ninh Thuận. Tại đây, bạn có thể chiêm ngưỡng những nghệ nhân Chăm, phần lớn là phụ nữ, khéo léo tạo hình gốm hoàn toàn bằng tay cùng kỹ thuật xoay bằng chân độc đáo, thay cho bàn xoay điện hiện đại. Mỗi động tác nắn, vuốt đều toát lên sự tinh tế và khéo léo, biến những khối đất sét tưởng chừng vô tri trở thành tác phẩm nghệ thuật sống động.
4.2. Tự tay trải nghiệm làm gốm
Sau khi khám phá quy trình làm gốm, du khách có thể tự mình trải nghiệm trở thành nghệ nhân làng gốm Bàu Trúc trong thời gian ngắn. Nhiều điểm du lịch tại đây đã bố trí khu trải nghiệm, nơi bạn được tự tay nặn gốm dưới sự hướng dẫn tận tình của các nghệ nhân Chăm. Dù chỉ tạo ra những món đồ nhỏ như tượng, bình hoa mini hay vật lưu niệm đơn giản, nhưng cảm giác được chạm vào đất sét, nắn từng chi tiết lại mang đến sự thích thú đặc biệt. Đồng thời, bạn còn có thể hiểu rõ hơn về sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và kỹ thuật tinh xảo cần có của người nghệ nhân để tạo nên một sản phẩm gốm Bàu Trúc.
4.3. Tìm hiểu về quy trình nung gốm ngoài trời
Khác với các sản phẩm gốm hiện đại được nung trong lò kín, gốm Bàu Trúc vẫn trung thành với phương pháp nung lộ thiên truyền thống. Sau khi phơi khô, các sản phẩm được xếp chồng và đốt bằng rơm, trấu, củi trong thời gian nhất định. Cách nung thủ công này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn giúp tạo nên sắc nâu đỏ đặc trưng, độ bền cao và vẻ mộc mạc rất riêng cho gốm Bàu Trúc. Khi tham quan, du khách sẽ được nghe các nghệ nhân chia sẻ bí quyết “giữ lửa” và kiểm soát nhiệt độ - yếu tố quyết định chất lượng, màu sắc của từng sản phẩm.
4.4. Mua sắm các sản phẩm gốm thủ công và lưu niệm
Sau khi tìm hiểu quy trình chế tác, du khách đừng quên dừng chân mua gốm Bàu Trúc làm quà lưu niệm. Các sản phẩm gốm nổi bật với hoa văn mang đậm bản sắc văn hóa Chăm. Mỗi món đồ đều được làm thủ công hoàn toàn nên có nét đặc trưng riêng biệt. Chính sự độc bản cùng tâm huyết của người thợ đã tạo nên giá trị riêng biệt cho gốm Bàu Trúc.
4.5. Giao lưu và tìm hiểu văn hoá Chăm
Chuyến tham quan làng gốm Bàu Trúc mang đến cơ hội đặc biệt để du khách giao lưu và tìm hiểu đời sống của cộng đồng người Chăm. Đây không chỉ là nơi làm nghề truyền thống mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa lâu đời. Khi ghé thăm, bạn có thể chiêm ngưỡng những ngôi nhà mang kiến trúc đặc trưng, ngắm nhìn trang phục Chăm rực rỡ sắc màu, lắng nghe câu chuyện về lịch sử làng nghề và những truyền thuyết gắn liền với nghề gốm. Sự nồng hậu và hiếu khách của người dân làng gốm Bàu Trúc chắc chắn sẽ mang đến cho bạn góc nhìn sâu sắc hơn về bản sắc văn hóa Chăm Pa độc đáo tại Ninh Thuận.
>>> Khám phá: Ninh Thuận có gì chơi? 21 điểm đến hấp dẫn, không thể bỏ lỡ
5. Những lưu ý khi ghé thăm làng nghề gốm Bàu Trúc
Khi ghé thăm làng gốm Bàu Trúc, du khách nên lưu ý một số điều sau để có trải nghiệm trọn vẹn:
- Tôn trọng văn hóa Chăm: Đây là làng nghề truyền thống gắn liền với tín ngưỡng bản địa. Vì vậy, bạn hãy giữ thái độ nghiêm túc, nhất là khi đến các khu vực thờ cúng.
- Trang phục lịch sự: Ưu tiên quần áo kín đáo, gọn gàng để phù hợp với không gian văn hóa truyền thống
- Không chạm vào sản phẩm gốm đang làm: Các sản phẩm gốm Bàu Trúc được nặn thủ công và phơi tự nhiên, nên tránh sờ vào sản phẩm chưa nung để không làm hỏng hình dáng
- Xin phép trước khi chụp ảnh: Nếu muốn chụp nghệ nhân hoặc người dân, bạn hãy hỏi ý kiến trước. Đây là hành động thể hiện sự tôn trọng và lịch sự.
- Giữ vệ sinh chung: Không vứt rác bừa bãi trong làng hay khu vực sinh hoạt của người dân để bảo vệ môi trường làng nghề
- Thương lượng mua sắm hợp lý: Có thể tham khảo và trao đổi giá nhẹ nhàng khi mua gốm, đồng thời thể hiện sự trân trọng giá trị lao động của nghệ nhân
- Chọn thời điểm tham quan phù hợp: Buổi sáng sớm hoặc chiều muộn là lúc lý tưởng để tham quan làng gốm Bàu Trúc, vừa tránh nắng gắt, vừa dễ quan sát quy trình làm gốm thủ công
>>> Bỏ túi: Dắt túi bản đồ Ninh Thuận cũ và mới nhất sau sáp nhập
6. Những câu hỏi thường gặp về làng gốm Bàu Trúc
6.1. Làng gốm Bàu Trúc thuộc tỉnh nào?
Làng gốm Bàu Trúc thuộc tỉnh Ninh Thuận cũ, nay là tỉnh Khánh Hòa. Cụ thể, làng nghề thuộc xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa (trước đây là thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận).
6.2. Giá vé tham quan làng gốm Bàu Trúc bao nhiêu?
Hiện nay, làng gốm Bàu Trúc mở cửa miễn phí cho du khách tham quan. Nếu tham gia các hoạt động trải nghiệm làm gốm hoặc mua sản phẩm gốm, bạn sẽ phải trả chi phí.
6.3. Làng gốm Bàu Trúc có gì đặc biệt?
Làng gốm Bàu Trúc nổi tiếng với kỹ thuật làm gốm thủ công độc đáo. Người làm gốm không dùng bàn xoay mà nặn hoàn toàn bằng tay, kết hợp đất sét địa phương và nung lộ thiên. Các sản phẩm mang đậm văn hóa Chăm, thể hiện qua màu gốm tự nhiên, hoa văn truyền thống. Vì vậy, làng gốm Bàu Trúc được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể.
Làng gốm Bàu Trúc không chỉ là cái nôi của nghề gốm cổ xưa mà còn là biểu tượng sống động của văn hóa Chăm được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Mỗi sản phẩm gốm đều mang dấu ấn riêng, thể hiện sự khéo léo và tâm hồn chân chất của người nghệ nhân. Đến với làng gốm Bàu Trúc, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng kỹ thuật làm gốm thủ công độc đáo mà còn có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về truyền thống, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa đặc sắc của vùng đất Ninh Thuận.
Để hành trình khám phá dải đất miền Trung thêm trọn vẹn, bạn có thể kết hợp du lịch Nha Trang Khánh Hòa. Đến đây, du khách đừng quên đặt phòng lưu trú ở Vinpearl Nha Trang. Các phòng nghỉ có đầy đủ tiện nghi cùng không gian đẳng cấp, sang trọng. Chuỗi tiện ích như nhà hàng ẩm thực, spa, sân golf, bể bơi ngoài trời… sẽ mang đến trải nghiệm nghỉ dưỡng riêng tư và thoải mái nhất cho du khách.
Đặt ngay phòng Vinpearl Nha Trang
Đặc biệt, lưu trú ở Vinpearl Nha Trang còn giúp bạn dễ dàng vui chơi VinWonders Nha Trang. Du khách có thể tương tác cùng các loài động vật, checkin thả ga, thưởng thức các show diễn độc đáo… tại đây.
