Ẩm thực cung đình Huế: Nguồn gốc, đặc trưng, các món ăn xưa - nay

Ẩm thực cung đình Huế là các món ngự thiện dâng vua. Những món ăn này không chỉ rất trân quý, bổ dưỡng mà còn được đầu bếp trang trí một cách tinh tế, tỉ mỉ.

Ẩm thực cung đình Huế

Ẩm thực cung đình Huế là một trong những điều đặc biệt khiến bất kỳ ai cũng đều ấn tượng mỗi khi đi du lịch Huế. Ngoài những món ăn dân dã, quen thuộc thì các món ăn cung đình ở đây đã giúp thực khách như được sống lại những khoảnh khắc lịch sử với không gian xưa.

1. Nguồn gốc của ẩm thực cung đình Huế

Ẩm thực cung đình Huế là những món ăn ngự thiện được chế biến để dâng lên vua trước đây. Tất cả những món ăn này xếp vào hàng cao lương mỹ vị và được làm rất cầu kỳ, công phu vừa đẹp mắt, ngon miệng lại vừa bổ dưỡng. Chính vì vậy, ẩm thực cung đình Huế không chỉ có bàn tay của các đầu bếp mà còn có sự tham gia của Thái y viện để đảm bảo nguồn nguyên liệu kết hợp hoàn hảo nhất. 

Ẩm thực cung đình Huế

Những món ăn cung đình phần lớn có nguyên liệu từ ẩm thực dân gian nhưng qua tay nghề chế biến tỉ mỉ, trình bày cầu kỳ đã đạt được sự hoàn mỹ trong nghệ thuật trình bày, hương vị tinh khiết, thanh tao, có nhiều tác dụng trong bồi bổ sức khỏe.

>>> Xem thêm 28 đặc sản Huế nổi bật nhất, hương vị đặc biệt, cách chế biến độc đáo, mang đậm nét tinh hoa ẩm thực cố đô.

2. Ẩm thực cung đình Huế có gì đặc biệt?

Không giống với chế biến đồ ăn thông thường, chế biến ẩm thực cung đình Huế yêu cầu các đầu bếp phải nêm nếm gia vị rất nhiều lần để đảm bảo món ăn dâng vua có vị vừa miệng. Mỗi món ăn thường được nêm gia vị từ 3 - 4 lần khi nấu. Lần đầu là khi thực hiện tẩm ướp, các lần khác là trong quá trình nấu thức ăn và cuối cùng là trước khi bày ra đĩa. 

2.1. Các món ăn đặc trưng ẩm thực cung đình Huế xưa 

Theo sách về ẩm thực cung đình Huế thì thời bấy giờ có hơn 30 món ngự thiện, trong đó nổi tiếng nhất phải kể đến bát trân, tức 8 món quý hiếm nhất. 

2.1.1. Nem công

Nem công là món ăn đứng đầu trong bát trân, thể hiện rõ ẩm thực cung đình Huế. Món nem được chế biến từ phần thịt đùi công giãn mịn, kết hợp với các gia vị có tính nóng như tỏi, riềng, tiêu… Riêng món nem được để lên men vi sinh cho đến khi tự chín chứ không trải qua quá trình nấu nướng. Món nem làm từ thịt công có tác dụng tăng khả năng giải độc. 

Ẩm thực cung đình Huế

2.1.2. Chả phượng

Chim phượng là loại quý hiếm, thường chỉ sống trên núi cao và phải là con đực. Thịt chim phượng sau khi làm sạch được giã mịn, nêm gia vị vừa ăn rồi gói lá chuối hấp chín. Chả phượng vừa có giá trị dinh dưỡng vừa mang dược tính, nhằm bảo vệ sức khoẻ cho vua quan ngày xưa. 

Ẩm thực cung đình Huế

>>> Xem thêm: 4 món ăn nhất định phải thử khi đến cố đô Huế

2.1.3. Da tây ngưu

Tây ngưu là loài vật sống ở rừng sâu. Dù chúng có lớp da rất dày song phần nách lại khá mỏng. Nếu biết đâm vào điểm ấy mới khiến con vật chết. Thịt nách tây ngưu có nhiều giá trị dinh dưỡng, đem ngâm nước làm mềm và chế biến thành món ăn tốt cho sức khỏe. 

2.1.4. Bàn tay gấu

Phần tay của gấu hoạt động rất nhiều. Vì loài vật này ưa di chuyển, leo trèo giỏi nên phần thịt tại đây săn chắc, nhiều dinh dưỡng, là món ăn ưa thích của các vua, quan ngày xưa. 

2.1.5. Gân nai

Gân nai cũng là nguyên liệu thực phẩm quý hiếm nên được liệt vào một trong bát trân. Thịt đùi nai thui chín, cạo sạch lông. Sau đó đầu bếp sẽ dùng dao nhọn tách phần gân ra, luộc mềm. Gân nai thường được hầm chung với măng, tôm khô, chả lụa… rồi nêm gia vị vừa ăn.

Ẩm thực cung đình Huế

2.1.6. Môi đười ươi

Theo sách ghi lại, muốn bắt được đười ươi cần lừa đặt be rượu và dép da ở nơi chúng đi qua. Với tính bắt chước, chúng sẽ uống say và do đó, thợ săn mới có thể dễ dàng bắt được. Trong các bộ phận thì môi đười ươi là quý nhất, được dùng để chế biến món ngon dâng vua.

2.1.7. Thịt chân voi

Người xưa thường lấy lớp thịt gân mềm ở phần bàn chân voi để chế biến các món ăn trân quý, dâng lên vua. Lớp thịt này được biết có vị ngon, ngọt hơn hẳn những nơi khác trên cơ thể con voi.

2.1.8. Yến sào

Yến là một nguyên liệu thượng hạng và ngày xưa chỉ được dùng để dâng vua hay trong các bữa tiệc cung đình. Yến được chế biến thành rất nhiều món ăn bổ dưỡng như yến sào, yến hầm chung thịt bồ câu, chè yến…

Ẩm thực cung đình Huế

>>> Xem thêm: Du lịch Huế: Tổng hợp các thông tin cần biết

2.2. Văn hóa ẩm thực cung đình Huế xưa

Ẩm thực cung đình Huế khá cầu kỳ với nhiều nghi thức và luật lệ. Mỗi bữa ăn của vua phải có ít nhất 35 - 50 món, trong đó một vài món thuộc bát trân. Các món ăn phải được múc ra tô, đĩa và đặt trong các hộp gỗ sơn son thiếp vàng.

Trong cung đình Huế, khi có yến tiệc sẽ có những thực đơn riêng. Tiệc cỗ trân tu sẽ bao gồm 50 món, tiệc cỗ tế lớn là 161 phẩm vị, tiệc ngọc soạn là 30 món, tiệc cỗ chay hạng nhất gồm 25 món, cỗ chay hạng nhì là 20 món. Đặc biệt, các nguyên vật liệu để chế biến tiệc cung đình Huế phải là thượng phẩm, có nguồn gốc từ đặc sản địa phương và dâng tiến. 

Tất cả các món ăn đều phải được trang trí đẹp mắt, gọn gàng, dễ gắp. Việc bày biện cũng cần tuân thủ quy tắc ngay ngắn, cân đối, hài hoà. Ẩm thực cung đình Huế được thưởng thức bằng mắt, bằng mũi sau đó mới đến miệng. 

Ẩm thực cung đình Huế

Chính điều đó đã làm nên nét đặc biệt trong ẩm thực cung đình Huế. Có thể nói, đây là đỉnh cao trong nghệ thuật ăn uống của Việt Nam bởi sự tinh túy, cầu kỳ, thanh cao và đầy cuốn hút. Văn hóa ẩm thực nhà Nguyễn không chỉ là nghệ thuật về chế biến và trình bày món ăn, mà nó còn thể hiện quan niệm triết lý cũng như tư tưởng thẩm mỹ trong ẩm thực. 

2.3. Ẩm thực cung đình Huế ngày nay

Ẩm thực cung đình Huế xưa và nay đã có nhiều sự thay đổi. Đầu tiên là ở bát trân. Nguyên liệu từ các loài thú quý hiếm làm nên món ăn da tây ngưu, gân nai, bàn tay gấu, thịt chân voi, môi đười ươi đã thay thế bằng các món ăn thanh đạm hơn, trang nhã hơn nhưng cũng không kém phần bổ dưỡng. 

2.3.1. Chè hạt sen long nhãn

Chè hạt sen long nhãn là đặc sản Huế nổi tiếng, được nhiều du khách yêu thích. Không chỉ có hương vị thanh mát, ngọt ngào, đây còn là thức quà giải nhiệt vô cùng bổ dưỡng, làm nên tên tuổi cho mảnh đất Huế mộng mơ. Đến cố đô, bạn nhớ thưởng thức những món chè cung đình Huế này nhé. 

Ẩm thực cung đình Huế

2.3.2. Cơm sen cung đình Huế

Cùng với chè hạt sen thì cơm sen cũng là món ăn nằm trong danh sách ẩm thực cung đình Huế ở hiện tại. Cơm được nấu chín và gói trong những chiếc lá sen để tạo hương vị và sự thanh tao. 

Ẩm thực cung đình Huế

2.3.3. Trà cung đình Huế

Trà cung đình Huế làm từ thảo dược thiên nhiên quý hiếm, có công dụng tốt cho sức khỏe. Vì vậy khi du lịch Huế, bạn nhớ mua những gói trà cung đình về làm quà tặng người thân và bạn bè. 

Ẩm thực cung đình Huế

3. Nhà hàng ẩm thực cung đình Huế nổi tiếng nên đến 

3.1. Nhà hàng Cung Đình - tinh hoa ẩm thực cung đình Huế

  • Địa chỉ: 38 Nguyễn Sinh Sắc, Vỹ Dạ, TP. Huế
  • Giờ mở cửa: 7h - 23h
  • Giá tham khảo: 500.000 - 1.000.000 VNĐ/người

Nhà hàng mang phong cách cổ xưa rất nổi tiếng ở Huế. Thực đơn ở đây vô cùng phong phú với các món ăn rất hấp dẫn như tôm hấp nước dừa, gà nướng cùng các món ăn bình dân như nem lụi, chả tôm, bánh bèo… Và tất nhiên không thể thiếu món nem công chả phượng. Nhà hàng Cung Đình có phòng ăn riêng, nghe nhạc Huế và ăn mặc theo kiểu hoàng tộc xưa. 

Ẩm thực cung đình Huế

3.2. Nhà hàng Tịnh Gia Viên - nhà hàng cung đình Huế nổi tiếng

  • Địa chỉ: 7/29 đường Lê Thánh Tôn, TP. Huế
  • Giờ mở cửa: 11h - 23h30
  • Giá tham khảo: 350.000 VNĐ/người

Không gian của Tịnh Gia Viên mang nhiều nét hoài cổ, khiến thực khách như đang được tham dự một buổi yến tiệc cung đình xưa. Hơn thế nữa, bạn còn có thể mặc những trang phục vua quan triều đình để trải nghiệm không khí cung đình nơi đây. Đồ ăn được Tịnh Gia Viên chế biến rất công phu, xung quanh là những nghệ sĩ biểu diễn nhã nhạc mang đến sự xa hoa, náo nhiệt. 

Ẩm thực cung đình Huế

>>> Dắt túi: [Thổ địa mách] 15 quán ăn trưa ở Huế giá hợp lý, đồ ăn ngon

3.3. Hệ thống nhà hàng Vinpearl Hotel Huế 

3.3.1. Nhà hàng Lotus

  • Địa chỉ: Vinpearl Hotel Huế, 50A Hùng Vương, TP. Huế
  • Giờ mở cửa: 6h - 14h

Nhà hàng Lotus lấy cảm hứng từ những bông sen ngào ngạt hương thơm ở hồ Tịnh Tâm, nơi tổ chức yến tiệc của Hoàng tộc xưa kia. Nhà hàng mang đến những món ăn Âu - Á đa dạng cùng đặc sản Huế phục vụ theo chuẩn 5 sao.

Ẩm thực cung đình Huế

3.3.2. Nhà hàng The Prime

  • Địa chỉ: Vinpearl Hotel Huế, 50A Hùng Vương, TP. Huế
  • Giờ mở cửa: 18h - 22h

Nếu bạn là tín đồ steak thì hãy ghé qua The Prime Restaurant - nhà hàng nằm trong tòa khách sạn Vinpearl Hotel Huế, theo concept Steakhouse với không gian lãng mạn và view thành phố tuyệt đẹp. Các món bò thượng hạng như thăn bò Úc, sườn cừu cùng hải sản nướng được chế biến theo công thức "signature", pha trộn giữa phong cách Âu và Á.

Ẩm thực cung đình Huế

Ngoài hệ thống nhà hàng 5 sao, Vinpearl Hotel Huế còn sở hữu không gian lưu trú sang trọng, tiện nghi, toạ lạc tại vị trí thuận tiện đi lại, dễ dàng di chuyển tham quan nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử ở Huế. 

Ẩm thực cung đình Huế

>>> Đặt phòng Vinpearl Hotel Huế để khám phá mảnh đất cố đô xinh đẹp và thưởng thức ẩm thực cung đình Huế trứ danh.

Đặc biệt Vinpearl đang áp dụng chương trình MIỄN PHÍ đăng ký thẻ hội viên Pearl Club với các đặc quyền ưu đãi vô cùng hấp dẫn:

  • Giảm thêm 5% trên giá phòng tốt nhất
  • Giảm 5% dịch vụ ẩm thực tại Almaz Hà Nội, Vinpearl
  • Tích lũy nâng hạng và hàng loạt các ưu đãi khác
Ẩm thực cung đình Huế

 

>>> Đăng ký hội viên Pearl Club MIỄN PHÍ ngay hôm nay để tận hưởng các đặc quyền ưu đãi tại hệ sinh thái Vinpearl.

Ẩm thực cung đình Huế không chỉ thể hiện sức hút của mình với những khách du lịch mà còn là niềm tự hào của người dân đất cố đô. Những món ăn chế biến rất ngon miệng, được trình bày một cách cầu kỳ và tỉ mỉ nhất. Nếu có cơ hội đến Huế, đừng quên ghé thăm nhà hàng và thưởng thức thực đơn cung đình đặc sắc nhé!

>>> Đặt phòng Vinpearl Hotel Huế để trải nghiệm sự độc đáo trong văn hoá ẩm thực cố đô và nhận những ưu đãi đặc biệt cho chuyến du lịch.

Xem thêm:

KHÁCH SẠN & NGHỈ DƯỠNG

HỘI HỌP & SỰ KIỆN

VUI CHƠI & GIẢI TRÍ

Xem thêm Thu gọn