Đền Quả Sơn Nghệ An - Công trình kiến trúc cổ hơn 1000 năm tuổi

Đền Quả Sơn sở hữu vẻ đẹp tôn nghiêm, xứng với danh xưng "Tứ đại đền thiêng xứ Nghệ". Đến Nghệ An, du khách không nên bỏ lỡ cơ hội được ghé nơi thờ Uy Minh Vương Lý Nhật Quang - mãnh tướng tài giỏi bậc nhất lịch sử Việt Nam này.

Đền Quả Sơn

Đền Quả Sơn là di tích mang đậm dấu ấn lịch sử giai đoạn “cuối Lê đầu Nguyễn”. Ngôi đền hội tụ tư duy sáng tạo và sự tài hoa của nghệ nhân xứ Nghệ. Nếu có dịp du lịch Nghệ An, du khách hãy ghé thăm nơi đây để cùng theo dòng lịch sử, tưởng nhớ những vị anh hùng đã bảo vệ bờ cõi Đại Việt triều Lý ngày ấy.

1. Giới thiệu tóm tắt về đền Quả Sơn

1.1. Đền Quả Sơn ở đâu?

Dải đất miền Trung vốn nổi tiếng với nhiều danh địa danh lịch sử nổi tiếng, đặc biệt là những ngôi đền, chùa ở Nghệ An. Nếu đã có dịp ghé thăm xứ Nghệ, chắc hẳn du khách đã từng nghe nói đến đền Quả Sơn. Vậy đền Quả Sơn thuộc huyện nào của tỉnh Nghệ An? 

Ngôi đền là di tích thuộc địa phận làng Miếu Đường – xã Bồi Sơn – huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Từ đền chỉ cách trung tâm thành phố Vinh khoảng 70km về phía Tây Bắc. Từ Vinh đi theo quốc lộ 7 đến thị trấn Đô Lương, tiếp đó rẽ theo đường 15 khoảng 3km, cuối cùng rẽ trái về phía Tây khoảng 2km là đã tới được đền.

Đền Quả Sơn

Ngôi đền tọa lạc dưới chân núi Quả Sơn nên đã được mang tên của ngọn núi. Hiện nay, đền được xếp vào danh sách một trong bốn đền lớn nhất xứ Nghệ: "Nhất Cờn, Nhì Quả, Bạch Mã, Chiêu Trưng".

1.2. Sự tích đền Quả Sơn

Đền Quả Sơn là nơi thờ vị hoàng tử thứ 8 của vua Lý Thái Tổ - Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, thân mẫu của ông là hoàng hậu Trinh Minh. Hiện chưa có tài liệu nào ghi chép chính xác về năm sinh của ông. Còn về năm mất, ông từ trần năm 1057 – tức là sau 15 năm làm Tri châu Nghệ An.

Tại Nghệ An còn một ngôi đền 400 năm tuổi khá nổi tiếng khác là đền ông Hoàng Mười Nghệ An. Theo dân gian tương truyền, ông Hoàng Mười là nhân vật huyền thoại, xuống trần để giúp đời và đầu thai thành Uy Minh Vương Lý Nhật Quang.

Thời ấy, Uy Minh Vương Lý Nhật Quang được nhân dân khắp dải sông Lam và núi Hồng tôn vinh như một vị Thánh ngay cả khi đang sống. Theo lịch sử ghi chép lại, hoàng tử Lý Nhật Quang là một trong những mãnh tướng kỳ tài bậc nhất Việt Nam.

Đền Quả Sơn

Trên chiến trường, ông có lối đánh khiến kẻ địch trở tay không kịp và mang về chiến thắng trăm trận cho dân tộc Việt Nam. Mặc dù xuất thân từ dòng dõi quý tộc cao quý, nhận được nhiều đặc quyền nhưng ông đã cống hiến trọn cả cuộc đời vì nước, vì dân để chấn yểm bờ cõi, chống giặc ngoại xâm. 

Ngoài ra, ông đã cùng chiêu dân lập làng, phát triển kinh tế vùng biên viễn miền Trung đất Việt. Theo thuyết minh đền Quả Sơn từ các nhà sử học, ngôi đền được xây dựng từ đầu thế kỷ XI. Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, đền đã được trùng tu và nâng cấp nhiều lần. 

2. Khám phá kiến trúc của đền Quả Sơn

Đền Quả Sơn được khởi công xây dựng từ thời nhà Lý. Sau đó được tu bổ, tôn tạo nhiều lần qua các triều đại phong kiến Trần, Lê, Nguyễn. Trải qua các lần trùng tu, sửa chữa, ngôi đền càng thêm uy nghi và hoành tráng. Về quy mô, đền Quả Sơn được xếp cùng đền Cờn Nghệ An, đền Bạch Mã, Chiêu Trưng trong bốn đền lớn nhất xứ Nghệ.

Đền Quả Sơn

Kiến trúc ngôi đền hội tụ đủ tinh hoa văn hóa xứ Nghệ thời xưa. Dưới đôi bàn tay khéo léo của nghệ nhân, mỗi công trình đều toát lên khí chất anh hùng dân tộc vang bóng một thời. Tổng thể ngôi đền được chia làm 3 tòa chính điện là thượng điện, trung điện và hạ điện. Ngôi đền thờ Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, Tả vu thờ Đông Chinh Vương, Hữu vu thờ Dực Thánh Vương, phần mộ Uy Minh Vương Lý Nhật Quang,... 

3. Du lịch đền Quả Sơn Nghệ An có gì?

Là một trong những địa điểm du lịch Nghệ An Hà Tĩnh nổi tiếng, đền Quả Sơn hứa hẹn mang đến những trải nghiệm thú vị, yên bình cho du khách tham quan.

3.1. Chiêm ngưỡng tượng Lý Nhật Quang khổng lồ

Trong đền có di tượng Lý Nhật Quang làm bằng gỗ quý và sơn son thiếp vàng to bằng người thật, tư thế ngồi, hai tay bắt quyết để ngửa trên đầu gối. Tượng mặc áo bào bằng lụa vàng, có nhiều đồ tế khí chạm trổ tinh vi đạt trình độ điêu khắc cao.

Bức tượng do vua chúa dưới nhiều triều đại ban tặng hoặc do nhân dân tiến cúng. Được biết, bức tượng đặt trong cung cấm, du khách chỉ được chiêm bái vào những ngày ngày lễ trọng.

3.2. Tham gia lễ hội đền Quả Sơn nổi tiếng

Lễ hội đền Quả Sơn ở Đô Lương được xếp vào danh sách những lễ hội vùng lớn bậc nhất Nghệ An. Lễ hội được diễn biến trong 3 ngày, từ 19 đến 21 tháng giêng âm lịch hàng năm.

Đền Quả Sơn

Lễ hội đặc sắc với nghi thức tạ ơn Bà Bụt tại chùa Bà Bụt (còn được gọi là Tiên tích tự). Tương truyền, trước kia khi Lý Nhật Quang đánh giặc thường lên Tiên Tích Tự (Chùa Bà Bụt) để khẩn cầu. Sau mỗi lần đánh giặc trở về, dù bận đến mấy thì ông cũng không quên lên Tiên Tích Tự để báo công. Chính vì thế, trong lễ rước từ xưa đến nay bao giờ cũng phỉ rước từ đền Thánh lên chùa Bà Bụt nguyên do là vì vậy.

Lễ rước tại đền Quả rất đặc biệt và mới lạ. Quá trình rước đường sông và rước đường bộ nhằm tượng trưng hình ảnh Ngài đi đánh giặc. Lễ hội là chính là hoạt động nhằm tái diễn lại ngày xưa Ngài luyện quân thủy và tạo hào khí chiến đấu. Vì thế, đây không chỉ là lễ hội dân gian đặc sắc, hấp dẫn mà còn mang nhiều ý nghĩa nhân văn, thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của người dân Việt.

Ngoài lễ rước ngài lên tạ ơn Bà Bụt, lễ hội đền Quả còn có rất nhiều nghi thức tế lễ cổ truyền như: Lễ cúng thủy thần, xuất thuyền, yết cáo, xuất thần, hạ thủy, chiêu nghinh thánh giá hồi cung.

Đền Quả Sơn

3.3. Trải nghiệm các trò chơi dân gian đặc sắc

Không chỉ sống trong không gian linh thiêng, hào hùng dân tộc mà du khách tới lễ hội đền Quả Sơn Đô Lương Nghệ An còn được tham gia vào các trò chơi nhân gian đặc sắc.

Hàng loạt các trò chơi dân gian và nghệ thuật dân tộc được tái hiện lại như đánh đu tiên, chọi gà, cờ thẻ, cờ người, đấu vật, múa võ. Thu hút nhất có lẽ là trò chơi đua thuyền bơi chải xuôi ngược dòng Lam, hát chầu văn, ca trù, diễn các tích chèo, tuồng cổ,... Bầu không khí náo nhiệt mang đặc trưng của vùng đất “địa linh” một thời đã làm trổi dậy tinh thần thượng võ cũng như những thuần phong mỹ tục trong nền văn hoá dân gian Việt Nam.

Đền Quả Sơn

Ngoài ra, lễ hội càng thêm phần sôi động khi xen lẫn các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao như: Biểu diễn nghệ thuật, chiếu phim, cắm trại, tổ chức thi đấu bóng đá, bóng chuyền nam nữ, đi tham quan các di tích danh thắng trong vùng. Đặc biệt, lễ hội còn có sự góp mặt của các gian hàng trưng bày, giới thiệu các sản phẩm, đặc sản Đô Lương, các bức ảnh truyền thống của các kỳ lễ hội.

Đền Quả Sơn

Có dịp du lịch Đô Lương tại đền Quả Sơn, du khách không chỉ mắt thấy tai nghe một trong tứ đại thắng tích, đệ nhất danh thiêng với những giai thoại oai hùng vang chấn một thời mà còn có thể dành thời gian kết hợp ghé thăm nhiều địa điểm du lịch Nghệ An hấp dẫn như đền Cuông Nghệ An, Cửa Lò, biển Diễn Thành, vườn quốc gia Pù Mát, Cửa Hội,...

Đền Quả Sơn

Để quá trình thăm thú và trải nghiệm thêm trọn vẹn, du khách hãy chọn cho mình một điểm dừng chân chất lượng, vị trí thuận lợi. Và không đâu có thể lý tưởng hơn Vinpearl Discovery Cửa Hội. Ngay khi đặt chân tới đây, du khách sẽ cảm nhận được sự yên bình, thư giãn cùng một kỳ nghỉ dưỡng thú vị. Ngoài ra, du khách sẽ được tận hưởng các dịch vụ, tiện ích đẳng cấp 5 sao như spa, hồ bơi, hệ thống nhà hàng & bar...

Đền Quả Sơn

Đền Quả Sơn không chỉ là một địa điểm du lịch tâm linh khi du khách muốn cầu đường học hành lẫn cầu lộc tài mà còn là không gian để hòa mình vào lễ hội cùng những trò chơi dân gian đặc sắc, mang nhiều ý nghĩa nhân văn. 

>>> Bạn còn chần chờ gì mà không đặt phòng Vinpearl Discovery Cửa Hội để trải nghiệm những tiện ích đẳng cấp cùng một kỳ nghỉ dưỡng thú vị tại xứ Nghệ!

Xem thêm: 

KHÁCH SẠN & NGHỈ DƯỠNG

HỘI HỌP & SỰ KIỆN

VUI CHƠI & GIẢI TRÍ

Xem thêm Thu gọn